czyli o Wrocławiu z innej strony
RSS
poniedziałek, 21 stycznia 2008
Są we Wrocławiu miejsca i budynki, które odeszły bezpowrotnie i dziś trudno znaleźć po nich choćby przysłowiową cegłę. Nigdy pewnie nie opiszę wszystkich tego typu miejsc, ale co jakiś czas chciałbym przybliżyć historię któregoś z nieistniejących już obiektów.

Jednym z takich zaginionych miejsc jest Dworzec Miejski Kolei Prawego Brzegu Odry (niem. Rechte-Oder-Ufer-Eisenbahn Stadtbahnhof), którego pozostałości trudno już dziś odnaleźć, a o jego istnieniu pamiętają być może jedynie pasjonaci kolejnictwa i historii Wrocławia. Dworzec znajdował się przy dzisiejszej ul. Nabycińskiej (niem. Schwert Strasse), mniej więcej w miejscu, w którym obecnie znajduje się budynek Centrowetu. Zresztą ta część miasta przez pewien czas, w latach 1872 - 1884, była dla kolei bardzo ważna. Działały tu bowiem obok siebie trzy duże dworce kolejowe: Dworzec Świebodzki (niem. Freiburger Bahnhof), opisywany już przeze mnie Dworzec Marchijski (niem. Niederschlesisch-Märkischer Eisenbahnhof) oraz właśnie Dworzec Miejski Kolei Prawego Brzegu Odry. Wszystkie trzy dworce były dworcami czołowymi, czyli takimi, z którego pociągi wyjeżdżają tylko w tym kierunku z którego przyjechały.




Na mapie z 1895 r. (powyżej) widać jeszcze oznaczenie Dworca Miejskiego (Stadt-Bahnhof), na mapie z 1903 już go nie ma
Żródło:
Wroclaw.Dolny.Slask.pl

Historia Dworca Miejskiego Kolei Prawego Brzegu Odry sięga roku 1871 i jest silnie związana z innym wrocławskim dworcem kolejowym - funkcjonującym do dziś Dworcem Nadodrze (niem. Rechte-Oder-Ufer-Bahnhof). Dworzec Nadodrze, który został oddany do użytku w 1868 r., należał do Towarzystwa Kolei Prawego Brzegu Odry, mimo dużego zaplecza technicznego był określany jedynie jako "dworzec tymczasowy", gdyż spółka zamierzała wybudować bardziej reprezentacyjny dworzec w centrum miasta. Wybór padł na Przedmieście Mikołajskie i okolice dzisiejszych ulic Braniborskiej i Nabycińskiej. W tej okolicy w latach 1869 - 1870 Towarzystwo Kolei Prawego Brzegu Odry wybudowało już budynek dyrekcji, który w części zachował się do dziś - gmach należy dziś do Polskiego Związku Głuchych o/ Wrocław. Bliskie sąsiedztwo Dworca Marchijskiego, skąd kursowały pociągi do Berlina i Dworca Świebodzkiego, z którego można było się wybrać w podróż do Świebodzic czy dalej do Wałbrzycha, miało ułatwić pasażerom Kolei Prawego Brzegu Odry przesiadkę i kontynuowanie podróży pociągami innych towarzystw.


Dawny budynek dyrekcji Towarzystwa Kolei Prawego Brzegu Odry
Źródło:
Wroclaw.Dolny.Slask.pl

Z zachowanych dokumentów wynika, że budowę dworca rozpoczęto w 1871 r. Było to związane z oddaniem do użytku mostu kolejowego na Odrze (1870 r.), co umożliwiło przedłużenie linii z Dworca Nadodrze do centrum miasta. Projekt Dworca Miejskiego wykonał Hermann Grapow, który jest również autorem projektu Dworca Nadodrze, ale nie należy go mylić z Wilhelmem Grapowem, projektantem wrocławskiego Dworca Głównego. W rzeczywistości obaj panowie byli braćmi, pełnili podobne funkcje i nawet w poważnych źródłach często są ze sobą myleni.


Fragment projektu elewacji dworca wg. projektu Hermanna Grapowa (1871 r.)
Źródło: "Wrocławskie Dworce Kolejowe" - Muzeum Architektury we Wrocławiu

W porównaniu do innych wrocławskich dworców kolejowych budynek Dworca Miejskiego Kolei Prawego Brzegu Odry był raczej niewielki. Długość fasady wejściowej wynosiła ok. 37 m, a szerokość 26 m. Budowla miała jednak okazały charakter, co miało podnieść prestiż spółki, do której należał. Budynek był dwukondygnacyjny, a elewacja parteru i piętra została ozdobiona dużymi, łukowatymi oknami. Część dachowa na całej długości była zwieńczona bogatym gzymsem. Również wnętrze dworca miało bogaty wystrój, podkreślone przez ozdobne kolumny podtrzymujące dachy ze świetlikami.

Dworzec dysponował dwoma peronami - południowy przeznaczony był dla pociągów przyjeżdżających, północny - dla odjeżdżających. Pomiędzy tymi peronami był jeszcze jeden tor, który umożliwiał przejazd parowozu i doczepienie go do odjeżdżającego składu.

Ruch pasażerski na tym dworcu rozpoczął się 1 maja 1872 r. Odchodziły z niego wtedy dwa pociągi pasażerskie - o 6.20 i 17.20 oraz dwa pociągi mieszane (pasażersko - towarowe - niem. gemischte Zuege) - o 12.30 i 20.15. Podróż do Dworca Nadodrze trwała ok. 12-13 minut.


Rozkład jazdy pociągów Kolei Prawego Brzegu Odry - ważny od 1 maja 1872 r.
Źródło: "Wrocławskie Dworce Kolejowe" - Muzeum Architektury we Wrocławiu

Dworzec Miejski Kolei Prawego Brzegu Odry funkcjonował zaledwie przez 12 lat. W roku 1883 Kolej Prawego Brzegu Odry została wykupiona przez państwo. Ruch pasażerski i towarowy wstrzymano dokładnie o północy 19 maja 1884 r., a cały ruch pociągów odjeżdżających do tej pory z Dworca Miejskiego przejął pobliski Dworzec Marchijski.

W pamięci ówczesnych wrocławian Dworzec Miejski Kolei Prawego Brzegu Odry nie zapisał się niczym szczególnym. Nie jest mi znana żadna przedwojenna fotografia ani pocztówka tego obiektu.

Historia dworca ostatecznie zakończyła się podczas Festung Breslau. Budynek został wtedy lekko zniszczony podczas walk, ale już po wojnie szybko popadł w ruinę i wkrótce bezpowrotnie zniknął. Dziś ślady po nim można znaleźć już tylko na archiwalnych mapach. Wspomnienie o jego istnieniu można znaleźć też na starych rozkładach jazdy Kolei Prawego Brzegu Odry. W Archiwum Budowlanym Miasta Wrocławia zachowało się kilka szkiców projektu dworca, peronów i magazynów wraz z lokomotywownią. I to właściwie wszystko.

01:24, wroclawzwyboru
Link Komentarze (7) »
wtorek, 15 stycznia 2008
Wspominałem już kiedyś, że zgłosiłem blog "Wrocław z wyboru" na konkurs Blog Roku. Statystycznie rzecz biorąc szansa na wygranie wymarzonego Nikona D80 jest raczej iluzoryczna - w kategorii Moje zainteresowania i pasje zgłoszono 1586 blogów! Ale co tam. W sumie wszystko zależy od Was - Czytelników tego bloga...
A teraz standardowa formułka:
Jeśli chcecie oddać swój głos na blog wroclawzwyboru.blox.pl, wyślijcie SMS o treści H00642 na numer 71222.
Koszt SMS to 1,22 zł brutto.

Wszystkim głosującym z góry dziękuję!

PS. Dla głosujących są nagrody.

18:00, wroclawzwyboru
Link Komentarze (8) »
wtorek, 08 stycznia 2008
Jak odżywiają się studenci we Wrocławiu? Co jedzą oraz co piją? Tego wszystkiego dowiemy się z ciekawego i zabawnego filmu z 1995 r. Materiał wrzucony na Youtube.com przez użytkownika dokumentWro został nakręcony na bazarze przy placu Grunwaldzkim. Dziś to miejsce nadal służy celom handlowym, ale wygląda zupełnie inaczej - to obecny Pasaż Grunwaldzki. Polecam!


Jak odżywiają się studenci - film z 1995 r.

Źródło: Youtube.com

A dziś jak odżywiają się studenci? ;-)

10:00, wroclawzwyboru
Link Komentarze (5) »
środa, 02 stycznia 2008
Nowy Rok 2008 przyniósł parę zmian na blogu "Wrocław z wyboru". Najbardziej widoczna dla Czytelników zmiana to nowy szablon. Mam nadzieję, że jest czytelny i będzie Wam się podobał. Chciałem również Was poinformować, że zgłosiłem blog na konkurs Blog Roku 2007. Nadziei sobie wielkich nie robię, bo konkurencja jest spora (w tej chwili to już ponad 10 tys. blogów), ale kto nie spróbuje, ten się nie przekona. Przy okazji powodzenia życzę swoim wrocławskim konkurentom, piszącym i pstrykającym o naszym ukochanym mieście, a więc zlt (fotowroclaw.blox.pl) oraz robiqowi z ekipą (wrocek.blox.pl).
To był dobry rok - dla mnie, dla Wrocławia, dla blogosfery. Życzę wszystkim, którzy odwiedzają to miejsce i czytają te słowa, aby w Nowym Roku 2008 spełniali swoje marzenia, realizowali swoje pasje i sięgali tam, gdzie wzrok nie sięga. Zdrowia, Szczęścia, Pomyślności!

14:16, wroclawzwyboru
Link Komentarze (11) »
    Czytam i polecam: