czyli o Wrocławiu z innej strony
RSS
czwartek, 18 lutego 2010
Jakiś czas temu dwie różne osoby zadały mi identyczne pytanie: dlaczego plac Muzealny nosi taką nazwę, skoro nie ma nim żadnego muzeum? Odpowiedź wydała się oczywista: ponieważ kiedyś było tam muzeum. Ta odpowiedź rodziła jednak kolejne pytanie: ale jakie muzeum?

Postanowiłem więc troszkę zgłębić temat, bo jednak nie dla wszystkich jest jasne, o co chodzi z placem Muzealnym bez muzeum.

Dziś
Obecnie plac Muzealny to kwartał miejski o zwartej zabudowie. Występuje tu architektura różnych okresów. Dominuje niestety zabudowa typowa dla lat 60. Środek placu Muzealnego zajmuje budynek Szkoły Podstawowej nr 67 – cóż, wątpliwej urody, typowa "tysiąclatka".


Szkoła Podstawowa nr 67 - dziś stoi pośrodku placu Muzealnego
Źródło: Wrocław.Hydral.com.pl

Ciekawsze pod względem architektonicznym są budynki, które przetrwały okres Festung Breslau. Z  jednej strony mamy więc fragment zabudowań kompleksu sądowo-więziennego, zbudowane w latach 1845-1852 wg projektu Carla Ferdynanda von Busse.

Interesującym obiektem jest również... obecna siedziba klubu policyjnego "Śnieżka".


Klub policyjny "Śnieżka"...
Źródło: Wrocław.Hydral.com.pl


... został wzniesiony na potrzeby loży masońskiej
Źródło: Wrocław.Hydral.com.pl

Ten budynek wzniesiony w 1912 r. wg projektu Richarda Mohra służył za siedzibę założonej w 1893 r. loży masońskiej "Hermann zur Beständigkeit". Warto wspomnieć, że był to wtedy najbardziej okazały gmach wśród wrocławskich lóż masońskich. W 1935 r. naziści zlikwidowali wolnomularstwo, a mienie lóż skonfiskowali.

A wcześniej...
Ale wracając do muzealnej przeszłości placu Muzealnego…
Mieliśmy na placu jeszcze jeden obiekt, który przetrwał wojnę. Fakt, był uszkodzony, ale z zachowanych fotografii wynika, że nadawał się do remontu. Był to gmach Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych (niem. Schlesisches Museum der Bildenen Kuenste).


Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych - dziś nazwalibyśmy to "wizualizacją projektu architektonicznego"
Źródło: Wrocław.Hydral.com.pl

Muzeum rozpoczęło swoją działalność w roku 1880. Projekt opracował Otto Rathey, a budowa okazałego klasycystycznego budynku trwała w latach 1875-1880. Budynek Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych był dwukondygnacyjny, na parterze umiejscowiono dwie galerie, a na piętrze mieściło się czternaście sal wystawienniczych. Muzeum było otwarte codziennie, z wyjątkiem poniedziałków, w godzinach 10-14, a w środy 10-13 i 20-22, wstęp był bezpłatny.


Projektowane wnętrza
Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych
Źródło: Wrocław.Hydral.com.pl

W Muzeum zgromadzono dzieła sztuki współczesnej, stare ryciny i rysunki przekazała Biblioteka Miejska, z Domu Stanów Śląska przeniesiono tamtejszą Galerię Obrazów. Do 1898 r. w budynku mieściło się także Muzeum Starożytności Śląskich (niem. Muzeum Schlesicher Altertuemer). W galeriach na parterze prezentowane były zbiory rzeźb i miedziorytów oraz śląska sztuka sakralna – np. XIV i XV-wieczne ołtarze i epitafia z różnych kościołów z terenu Śląska. Do cennych zbiorów Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych należały zbiory malarstwa Michała Willmanna.


Muzeum w pełnej krasie - ok. 1914 r.
Źródło: Wrocław.Hydral.com.pl

Pod koniec wojny przeprowadzono pospieszną ewakuację zbiorów Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych. Zaginęło wtedy wiele cennych dzieł. Taki los spotkał chyba najcenniejszy obraz w zbiorach Muzeum – dzieło mistrza flamandzkiego Pietera Brueghela (młodszego) "Trzej Królowie".


"Trzej Królowie" Pietera Brueghela (młodszego)
Źródło: Ermitraż


Dziś obraz ten znajduje się w Państwowym Muzeum Ermitrażu w Snakt Petersburgu. Jak tam trafiło – można się domyślić… Co ciekawe Ermitraż podaje na swojej stronie internetowej jako źródło pozyskania obrazu Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Piotrogradzie. Jest też data pozyskania dzieła – rok 1922.



Gmach muzealny tuż przed wyburzeniem
Źródło: Wrocław.Hydral.com.pl

W czasie walk o Festung Breslau gmach muzealny został częściowo uszkodzony. Budynek niszczał przez kilkanaście powojennych lat. Rozebrano go dopiero w latach 60. Dlaczego nie przeprowadzono remontu? Może dla ówczesnych władz Muzeum było "zbyt niemieckie"? W miejscu okazałego gmachu muzealnego wybudowano szkołę.

Jedynym śladem po Śląskim Muzeum Sztuk Pięknych jest już tylko nazwa placu – plac Muzealny.

***
W następnej notce cofniemy się w czasie jeszcze bardziej i poznamy historię placu Muzealnego, zanim zaczął nosić taką nazwę.
 
    Czytam i polecam: